"1942 rok. Wracałem z Warszawy do Nowego Miasta nad Pilicą kolejką wąskotorową. Był koniec marca, na polach leżał śnieg. Gdy pociąg wjechał na stację w Nowym Mieście, okazało się, że jesteśmy otoczeni przez policję niemiecką, pod dowództwem Gestapo, którym kierował 'polakożerca' Hofman. Zostały zarekwirowane wszystkie bagaże i zatrzymani wszyscy pasażerowie. Na komendzie miała nastąpić dokładna kontrola bagaży i ich właścicieli.
Ja miałem dużo bagażu dla domu i fabryki oraz dla wujka z AK (Armia Krajowa). Raptem podniósł się alarm, że zginęły wszystkie moje pakunki. Poszukiwania, rewizje całej stacji nie dały rezultatu. Zostałem posądzony, że mam trefny bagaż i spółkę ze złodziejami. Wzięli mnie na poczekalnię, przesłuchiwali, bili, kopali, okładali mnie płazami bagnetów- nic nie wydusili, więc kazali biegać po śniegu i strzelali z karabinów maszynowych pod nogi i nad głową, krzycząc, że przestaną wtedy, kiedy powiem, kto jest moim wspólnikiem.
Ponieważ i to nie poskutkowało, urządzili 'rozprawę sądową' i skazali mnie na śmierć. Wyznaczyli pluton egzekucyjny, dali instrukcje -dowodzący będzie liczył 'raz, dwa, trzy- pal' i opuści szpicrutę. Chcieli mi zawiązać oczy i odwrócić tyłem do luf, oświadczyłem, że będę stał spokojnie. Oddałem ducha Bogu i tylko najbardziej bolało mnie, że na to wszystko patrzy moja matka, która przyjechała po mnie powozem na stację. Hofman doliczył do dwóch i nagle wykrzyknął '
halt!' i głośno oświadczył, że 'taka śmierć jest dla mnie za lekka, ja porozmawiam z tobą na komendzie a potem wyślę cię do Oświęcimia'. Został sformowany pochód na komendę, ja szedłem w pierwszej czwórce. Wtem zajechał nam drogę policyjny motocykl i kierowca wręczył Hofmanowi pismo. Ten przeczytał, zaklął, i podszedł do mnie mówiąc 'mam cię zwolnić, ale pamiętaj, że gdziekolwiek cię spotkam, tam cię zastrzelę, a do Nowego Miasta nie masz wstępu'.
Kulisy zdarzenia były takie: Na dworcu była też obstawa AK, która miała chronić ważną przesyłkę - z mojego bagażu i to ona wyprowadziła moje pakunki.
Moja matka w czasie 'przesłuchiwania' mnie na poczekalni dworcowej zadzwoniła do nadzorcy niemieckiego
Bezirkslandwirtsa p. Albrechta, który sprawował kontrolę nad majątkiem i fabryką. Był starszym, inteligentnym i bardzo dobrym człowiekiem. Znał mnie dobrze, bowiem z racji bardzo dobrej znajomości niemieckiego, przyjeżdżałem do niego ze sprawozdaniami. Ten właśnie człowiek uzyskał moje zwolnienie i 'ucieczkę' przed śmiercią."
„1942. I was returning from Warsaw to Nowe Miasto at Pilica river by a subway. It was the end of March, so there was still snow on the fields. As the train arrived at the station of Nowe Miasto it turned out that we are surrounded by the German police, under the Gestapo which was led by a ‘pole-eater’, Hofman. All passengers were retained and the luggage requisitioned. At the headquarters all were going to be exactly controlled as well their luggage.I had a lot of luggage for my home and the factory and things from my uncle from AK (The National Army). Suddenly the rumor was raised that all my lagguage had disappeared. The precise search everywhere at the train station didn’t help at all. So I was accused of an non-kosher lagguage and that i’m In the commete with the thieves. So I was taken to the waiting room and was beaten, kicked and whiped with their bayonets, but I didn’t say anything. So I was forced to run in snow as they were shooting me at my feet and above my head, yealling that they will stop if i atmitt who is my partner.
Since they didn’t achieved anything, they organized a trial and i was sentenced to death. They prepared a firing party, gave instructions who will count to three and will kill me. They wanted to cover my eyes but I said that I will stand still. So I gave myself into the hands of God and the only thing that hurt my was the thought that my mother who came with the carriage to meet me at the train station had been witnessing to all of that. Hofman counted till two and at that moment he yelled “stop!” and declared that I don’t deserve such an easy death, that he will talk about me and send me to Ośiwęcim. We were formed into rows of “four” and I was in the front row. Suddenly a police motor rode across our group and the driver handed a letter to Hofman. He read it, said a curse, approached me and said: ‘I have to release you, but remember, wherever I will meet you I kill you and to Nowe Miasto you are not allow to come anymore'.Here is the background of that story. There was a guard from the AK (National Army) at the train station, which was appointed to protect an important parcel from my stuff and it was them who took all my luggage.
As I was in the waiting room for the investigation, my mother called to the German headmaster of Bezirkslandwirtsa Mr Albrecht, who was the controller over the factory and the land. That was and elderly, very good and intelligent man. He knew me well and because of my ability of speaking German I usually brought to him the reports. This man obtained the permission of my relief and my ‘refuge’ from death."
wałem ją do szafy, a sam symulując niedyspozycję żołądka- jęcząc, na wpół zgięty wręczyłem Niemcom dokumenty i udałem się do toalety. W momencie, kiedy przyszła kolej na penetrację mojego pokoju, kierowniczka pensjonatu potwierdziła, że mnie zna, że zatrzymuję się u niej kiedy przyjeżdżam z fabryki. Udało się- Niemcy nie weszli do pokoju. Rano schowałem Irenę Front w mojej kawalerce, przy ul. Kruczej 34. Pojechałem do fabryki- majątku i tam, w gminie kupiłem dla niej aryjskie dokumenty, sięgające 3 pokoleń wstecz na moje nazwisko, w których Irena figurowała, jako moja żona."